De geschiedenis van Grenspark Jeker & Maas
Sinds 2002 werken de gemeenten Maastricht, Eijsden-Margraten, Riemst, Visé, Bassenge en Oupeye samen aan de ontwikkeling en het onderhoud van een grensoverschrijdend wandelnetwerk, voorheen bekend als wandelroutenetwerk Sint-Pietersberg. Wandelaars stappen hier, zonder dat ze het merken, over verschillende grenzen heen. Een team van toegewijde vrijwilligers en ploegen uit de sociale economie helpen bij de controle en het onderhoud van de wandelroutes, met financiering door de zes partnergemeenten.
Van wandelgebied tot Grenspark
Het unieke landschap in het stroomgebied van de Jeker en Maas, tussen Maastricht, Tongeren en Luik, lokt vele bezoekers. Zij ontdekken hier een bijzondere natuur die sterk bepaald wordt door de kalkbodem. Deze dikke onderlaag van kalk zorgt voor een rijkdom aan bloemen en kruiden. Vanop de plateaus geniet je van vergezichten over de valleien.
Dit waardevolle en aantrekkelijke gebied kent echter ook heel wat uitdagingen. Die zijn grotendeels dezelfde als op andere plekken in Nederland, Vlaanderen en Wallonië, met name: de gevolgen van de klimaatverandering (droogte, toegenomen erosie en kans op overstromingen), de afname van de biodiversiteit, en de zoektocht naar een gepast beheer van de open ruimte. Centraal staat de vraag hoe we van deze regio een plek kunnen maken waar iedereen aangenaam, gezond en veilig kan wonen, werken en ontspannen.
Deze uitdagingen stoppen niet aan de grenzen. Aanpassingen voor het klimaat vragen om ruime samenwerking, dieren en planten houden geen rekening met menselijke grenzen en waterlopen zoals de Maas en Jeker kabbelen verder, ongeacht de taal die de mensen op de oevers spreken.
Het begin van een formele samenwerking
Op 20 april 2023 namen de zes partnergemeenten een unaniem besluit: voortaan zouden ze structureel samenwerken onder de noemer Grenspark Jeker & Maas. Naast de zes grensgemeenten zijn ook terreinbeherende organisaties uit de drie regio’s van in het begin nauw betrokken. Twee jaar later volgde de beslissing om de samenwerking formeel te maken via de oprichting van een Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking (BGTS). Dat is een specifieke Europese organisatievorm voor interregionale samenwerking.
Grenspark Jeker & Maas staat momenteel nog in de kinderschoenen, maar krijgt steeds sneller vorm. Samen bieden we de vele uitdagingen van onze open ruimte het hoofd en benutten volop alle kansen die zich aanbieden.
Door met een open blik samen te werken, bouwen we deze bijzondere regio verder uit tot een florerende plek voor mens en natuur.
