Andere belevingen

Ondergronds erfgoed

Het Grenspark Jeker & Maas staat bekend om de ondergrondse gangenstelsels, waar eeuwenlang kalksteen werd ontgonnen. Die “mergel” vond zijn weg naar kastelen, kerken en huizen in een wijde omgeving. Deze mergelgrotten vormden een schuiloord in oorlogstijd: dorpelingen doken er onder met hun hele hebben en houden, inclusief veestapel. Vandaag vormen de kilometerslange gangen een ideale overwinteringsplaats voor duizenden vleermuizen. Op verschillende plekken, verspreid over het Grenspark, kan je de vele facetten van dit unieke, industriële erfgoed beleven.

Maastricht underground

In Maastricht kun je de grotten van de Sint-Pietersberg op verschillende manieren betreden met een gids. Van Grotten Noord met hun mystieke sfeer tot de indrukwekkende sculpturen en tekeningen in Grotten Zonneberg: verken een verborgen, ondergrondse wereld. Meer info.

Voormalig NAVO-hoofdkwartier (Maastricht)

In een voormalige mergelgroeve in het Cannerbos werd tijdens de Koude Oorlog een geheime basis van de NAVO ondergebracht. Je kan dit verborgen stukje geschiedenis wekelijks ontdekken met een gids. Meer info

Jezuïetenberg (Maastricht)

Deze voormalige kalksteengroeve in de Cannerberg fungeert nu als een bijzonder, ondergronds museum. De vele religieuze tekeningen, schilderijen en beelden zijn tussen 1860 en 1960 gemaakt door leden van de Jezuïetenorde. Meer info

Mergelgrotten van Kanne (Riemst)

Met een gids ontdek je de geheimen van dit gangenstelsel met zijn ondergrondse kapel en vele muurtekeningen. Proef zeker ook de grottenworst, het Mosasaurusbier of de rijstvlaai die gerijpt is in de mergelgrotten. Meer info

Mergelgrotten Zichen-Bolder (Riemst)

Laat je op sleeptouw nemen langs intrigerende ondergrondse kunst, leer alles over de blokbrekers die eeuwenlang kalksteen ontgonnen en proef de karakteristieke grottenkaas die hier rijpt. Meer info

Openluchtgroeven

Naast de ondergrondse grotten zijn er ook restanten van bovengrondse ontginningen. Ook zij droegen bij aan het eigenzinnige landschap van het Grenspark.

ENCI-groeve (Maastricht)

Wie voor het eerst de ENCI-groeve betreedt, wrijft zich de ogen uit. Van 1926 tot 2019 is hier kalk ontgonnen voor de cementindustrie. Nu is dit 35 ha grote gebied een indrukwekkende herinnering aan een rijk industrieel verleden én de geliefde thuishaven van oehoes, rugstreeppadden en andere eigenzinnige natuur. Meer info

De grindgroeve van Brock (Oupeye)

Deze voormalige grindgroeve nabij de Maas in Hermalle-sous-Argenteau fungeert nu als een natuurgebied waar je fijn kan wandelen. De waterplassen trekken heel wat vogels aan. Langs de wandelpaden vind je ook infoborden en observatiepunten. Meer info

Erfgoed achter dikke muren: kastelen en forten

Mede door de ligging aan de Maas en de Jeker zijn er in Grenspark Jeker & Maas heel wat (restanten) van kastelen: van middeleeuwse bouwwerken tot forten die de inwoners moesten beschermen tijdens de vele oorlogen.

Fort Sint-Pieter (Maastricht)

De Maastrichtenaren bouwden dit stevige fort begin 18de eeuw bovenop de Sint-Pietersberg om hun stad te verdedigen. Je kan hier wandelen, van het uitzicht over de stad genieten of het fort en de mergelgrotten bezoeken met een gids. Meer info

Hoeve en ruïne Lichtenberg (Maastricht)

Deze eeuwenoude hoeve fungeert nu als vakantiewoning. De ruïne van een woontoren op het binnenplein herinnert aan het middeleeuwse kasteel dat hier ooit stond. Met fundamenten uit de 10de eeuw is dit waarschijnlijk het oudste kasteel restant van Nederland. Overdag is de toren geopend en biedt hij een prachtig uitzicht over de Maasvallei. Meer info

Kasteel van Neercanne (Maastricht)

Ook wel Château Neercanne genoemd. In dit zeventiende-eeuwse terrassenkasteel, opgetrokken uit mergelblokken uit de achterliggende heuvel, is er een exclusieve horecazaak gevestigd. De baroktuinen en wijngaard maken dat je je in Frankrijk waant. Meer info

Kasteel Eijsden

Dit herenhuis met kasteelhoeve prijkt al sinds de 17de eeuw langs de Maas en daarvoor stond hier al een versterkt huis dat de Caestertburg werd genoemd. Dit fraaie voorbeeld van de Maaslandse renaissancestijl is in privéhanden, maar het kasteelpark is vrij toegankelijk. Meer info

Fort Eben-Emael (Bassenge)

Dit immense bouwwerk werd in de jaren 1930 als het sterkste militaire complex van Europa beschouwd. Het doel was om de bruggen over de Maas en het Albertkanaal te beschermen en te voorkomen dat het Duitse leger via die weg België kon binnenvallen. Ga op pad met of zonder gids door de ondergrondse kazerne, het museum, de ziekenboeg en een deel van het 5 kilometer lange gangenstelsel. Meer info

Landbouw en natuur beleven

Leem en kalk maken de akkers tussen Jeker en Maas zeer vruchtbaar. Geen wonder dus dat hier al duizenden jaren aan landbouw wordt gedaan. De kalkondergrond zorgt ook voor een typische, bijzondere fauna en flora.

Villa Castrum (Visé)

Hoeve Caesert begon haar bestaan als kasteelhoeve en fungeert tegenwoordig als natuurhuis Villa Castrum. De Waalse overheid werkt deze plek momenteel nog verder uit tot een eco-toeristische ontmoetingsplaats. Meer info

Wijnbouw

In de middeleeuwen werden er al wijndruiven verbouwd op de kalkrijke, zonnige hellingen van de Sint-Pietersberg. De kalk in de ondergrond zorgt voor een microklimaat en maakt dit tot een ideale plek voor wijnbouw. De Apostelhoeve, tussen het centrum van Maastricht en Kanne, is het bekendste wijndomein van Nederland, maar ook elders in het Grenspark vind je wijndomeinen.

La Frayère (Visé)

La Frayère (de paaiplaats) is een natuurgebied aan de Maas in Lanaye. Langs het educatief parcours nodigen infoborden, kunstige constructies en rustplekjes uit om heerlijk op adem te komen en alles te ontdekken over de vissen, vogels, bevers en andere dieren die zich hier prima thuis voelen. Meer info

La Maison de la Montagne Saint-Pierre (Visé)

In dit natuurcentrum in Lanaye duik je in de geschiedenis van het Grenspark Jeker & Maas met een interactieve tentoonstelling. Je komt te weten hoe dit landschap, de natuur en het erfgoed ontstonden. Dit natuurcentrum vormt een goede startplek voor wandelingen, fietstochtjes en rondleidingen met een gids. Meer info

Natuurhistorisch Museum Maastricht (Maastricht)

Hier bewonder je talloze vondsten die de rijkdom van de natuur van Grenspark Jeker & Maas illustreren. Die van nu én vroeger - want je vindt hier ook miljoenen jaren oude skeletten zoals die van Bèr, de bekendste Mosasaurus ter wereld, die in 1998 werd ontdekt in de ENCI-groeve. Meer info

Ander bijzonder erfgoed

Toren van Eben-Ezer (Bassenge)

Dit opvallend bouwwerk uit lokale silex (vuursteen) is het levenswerk van Robert Garcet. Op het dak van de hoeken van de twintig meter hoge toren staan beelden van mythische wezens. In de kelder tref je een silexmuseum en in de toren zelf een mythisch verhaal. Ook de aanpalende beeldentuin prikkelt de verbeelding. Meer info

Brug van Vroenhoven (Riemst)

De Tweede Wereldoorlog begon voor België op 10 mei 1940, via een verrassingsaanval van de Duitsers op de bruggen van Vroenhoven, Kanne en Veldwezelt en op het Fort van Eben-Emael. Onder de brug ontdek je dit verhaal in het Belevingscentrum. Ook voor iedereen die geïnteresseerd is in binnenscheepvaart is dit een must. Meer info

Museum het Ursulinenconvent (Eijsden)

Geboeid door familiegeschiedenis, stamboomonderzoek, familiecultuur en -tradities? Het is een van de thema’s die aan bod komen in het veelzijdige Ursulinenconvent in Eijsden. Ook het gebouw zelf loont de moeite. Meer info